Drezdeńska tradycja muzyczna

Orkiestra dworska z 1548 roku

Orkiestra nosząca obecnie nazwę Staatskapelle Dresden została utworzona na polecenie Maurycego, elektora Saksonii, w 1548 roku. Heinrich Schütz był z nią związany już na wczesnym etapie jej działalności. W 1615 roku przeniósł się do Drezna, aby objąć stanowisko kompozytora nadwornego elektora Saksonii, i tam zmarł w 1672 roku. Jego dzieła obejmują Psalmen Davids z 1619 roku oraz Musikalische Exequien z 1636 roku. Dafne Schütza, wystawiona w Torgau w 1627 roku, tradycyjnie uchodzi za pierwszą operę niemiecką, choć jej muzyka zaginęła. Musikalische Exequien nazywane jest pierwszym niemieckim requiem, a jego kompozycje pasyjne z lat sześćdziesiątych XVII wieku określane są jako największa muzyka pasyjna przed Bachem.

Pisendel, Vivaldi i orkiestra drezdeńska

W XVIII wieku drezdeńską orkiestrą nadworną kierował skrzypek Johann Georg Pisendel, który oficjalnie objął stanowisko koncertmistrza w 1730 roku. Źródła opisują ją wówczas jako najznakomitszy zespół instrumentalny w Europie. W 1716 roku Pisendel udał się do Wenecji i spędził dziewięć miesięcy na nauce u Vivaldiego, a Vivaldi, Albinoni i Telemann dedykowali mu swoje dzieła. Dlatego Vivaldi doskonale wpisuje się w drezdeński program. Pisendel dołączył do orkiestry jako skrzypek w 1704 roku i powrócił jako pierwszy skrzypek w 1712 roku, a faktycznie kierował nią od śmierci Jean-Baptiste'a Volumiera w 1728 roku.

Weber i Wagner

Carl Maria von Weber pełnił funkcję Hofkapellmeistra w latach 1816–1826, a Richard Wagner sprawował to stanowisko w latach 1843–1848. Własna lista premier Semperoper obejmuje Rienziego Wagnera w 1842 roku, Latającego Holendra w 1843 roku i Tannhäusera w 1845 roku. Pierwszy gmach operowy Gottfrieda Sempera otwarto 13 kwietnia 1841 roku. Obaj piastowali stanowisko Hofkapellmeistra — Weber przez dekadę, a Wagner przez pięć lat.

Strauss i Semperoper

Richard Strauss był blisko związany ze Staatskapelle jako dyrygent i kompozytor, a orkiestra dokonała prawykonań kilku jego dzieł. Lista premier Semperoper obejmuje Salome w 1905 roku, Elektrę w 1909 roku i Kawalera srebrnej róży w 1911 roku. Gmach został w dużej mierze zniszczony podczas bombardowania w 1945 roku, pozostawiając jedynie zewnętrzną powłokę, a odbudowę ukończono 13 lutego 1985 roku, gdy teatr wznowił działalność Wolnym strzelcem Webera. Staatskapelle jest integralną częścią opery, grając w kanale orkiestrowym podczas przedstawień operowych oraz na estradzie w ramach własnego cyklu koncertowego.

Dwa gmachy operowe Sempera

Gottfried Semper zaprojektował pierwszy gmach operowy, który otwarto 13 kwietnia 1841 roku. Po pożarze w 1869 roku budynek odbudowano i ukończono w 1878 roku, a syn Sempera, Manfred, wzniósł drugi gmach według planów ojca. Artykuł wymienia prawykonania Straussa na przestrzeni czterech dekad: Feuersnot w 1901 roku, Salome w 1905 roku, Elektra w 1909 roku, Kawaler srebrnej róży w 1911 roku, a później Intermezzo, Die ägyptische Helena, Arabella, Die schweigsame Frau i Daphne, ostatnie w 1938 roku.

Gdzie pasuje koncert w Zwingerze

Konzerty galowe w Zwingerze nie są wykonywane przez Staatskapelle. Gra je Dresdner Residenz Orchester, założona w kwietniu 2013 roku przez skrzypka Igora Malinowskiego, którego skład zmienia się w zależności od programu – od duetu lub tria po orkiestrę liczącą od 30 do 50 muzyków. Co łączy oba zespoły, to miasto: Drezno organizuje muzykę w dziedzińcach i salach od czasów dworu barokowego, a Zwinger gości serenady od 1928 roku. Vivaldi, Mozart i Grieg – nazwiska w jego kalendarzu – to repertuar, który idealnie pasuje do małego zespołu.

Czytaj dalej: Koncert w Zwingerze w Dreźnie: rezerwacja

Dla kogo to nie jest

Ten przewodnik nie jest stroną z repertuarem Semperoper ani Staatskapelle, których własne programy są właściwym miejscem do szukania koncertów operowych i symfonicznych. Stanowi tło dla wieczoru w Wallpavillon i nie twierdzi, że orkiestra Zwingeru jest orkiestrą dworską z 1548 roku. Nie jest to również przewodnik po biletach: szczegóły rezerwacji znajdują się w przewodniku rezerwacyjnym.